PMS — Predmenstrual sindrom sababi va tasnifi

3
(5)

PMS — bu ayolning jismoniy va hissiy holatidagi siklik o’zgarish, bu holat hayz ko’rishdan bir necha kun oldin qayd etiladi. PMSning ma’nosi — predmenstrual sindrom. PMS odatdagi turmush tarzini, ishlashni buzadi. PMS chastotasi va davomiyligi yoshga qarab bir oz ortadi. Ayollarning 80% hayz ko’rishdan oldin ba’zi bir xarakterli alomatlar mavjudligini kuzatadilar. Bemorlarning 20-30 foizida ushbu alomatlar PMSga to’g’ri keladi. Predmenstrual disforik buzilish (PDB) og’ir psixo-emotsional alomatli PMS ning og’irroq shakli hisoblanadi. PDB — ayollarning 3-8 foiziga ta’sir qiladi.

Predmenstrual sindrom
foto: fertilityroad.com

PMS: etiologiyasi va patogenezi

PMSning aniq bir sababi noma’lum. Ko’pgina tadqiqotchilar predmenstrual sindrom jinsiy gormonlardagi muvozanatning namoyon bo’lishi haqidagi gipotezani qo’llab-quvvatlaydilar. Hayz paytida qonda progesteron va estrogen miqdori kamayadi va b-endorfinlarning biosintezi ularning darajasiga, asabiylashishiga, tana haroratining o’zgarishiga va bosh og’rig’iga bog’liq.

Stress va hissiy muammolar PMSni qo’zg’atmaydi, ammo ular vaziyatni yanada kuchaytirishi mumkin. Vitaminlar va minerallarning yetarli miqdori va yuqori natriy, alkogol, kofein bo’lgan ovqatlar ham predmenstrual sindromning alomatlarini kuchaytiradi.

Qayd uchun eslatma!

PMS ko’pincha tug’ruqdan keyingi depressiya yoki kayfiyat buzilishi bilan bog’liq oilaviy tarixga ega bo’lgan 20-30 yoshdagi ayollarda uchraydi.

PMS qancha davom etishi bir qator omillarga bog’liq. Odatda, ayollar ikki kundan ikki haftagacha noxush alomatlarga duch kelishadi.

PMS uchun xavf omillari:

  • stress;
  • semirish;
  • irsiyat;
  • psixovegetativ kasalliklar;
  • virusli infeksiyalar;
  • insulin qarshiligi;
  • vitamin B6, kalsiy, magniy yetishmovchiligi;
  • muvozanatsiz ovqatlanish (sho’r, achchiq, yog’li ovqatlar);
  • spirtli ichimliklarni suiiste’mol qilish.

PMSni tashxislash

«Predmenstrual sindrom» diagnostikasi bemorning shikoyati va PMS bilan bog’liq bo’lgan bir yoki bir nechta psixoemotsional alomatlar (asabiylashish, kayfiyatning o’zgarishi) asosida amalga oshiriladi.

Ushbu maqolani ham o‘qing:  Skolioz bo‘lgan qiz homilador bo‘la oladimi?

PMS belgilari hayz ko’rishdan necha kun oldin paydo bo’ladi? Alomatlar lyuteal (hayzdan oldin) bosqichda paydo bo’ladi, hayz ko’rishdan biroz oldin yoki uning paytida kamayadi yoki yo’qoladi va follikulyar (preovulyatsion) bosqichda butunlay yo’qoladi. Agar ayolda faqat jismoniy alomatlar bo’lsa, masalan, meteorizm bo’lsa, unda ayolda PMS yo’q deb hisoblanadi.

PMS sikli
foto: invitro.ru

Milliy Ruhiy Sog’liqni saqlash Instituti (AQSh) tomonidan olib borilgan tadqiqotlar siklning 5-10 kunidan keyingi hayz davrining boshlanishiga qadar alomatlarning intensivligini taqqoslaydi. Vaziyatni PMS deb atash uchun ushbu davrda alomatlarning intensivligi ketma-ket ikki sikl davomida kamida 30% ga oshishi kerak.

Ayollarda PMS belgilari

PMSning jismoniy va emotsional alomatlarini ajratiladi. Vaziyatni tashxislashda ovulyatsiyadan keyin va hayzdan oldin paydo bo’ladigan belgilarning ketma-ket kechishi o’rganiladi. Bu PMSning og’irligini va normal hayotga to’sqinlik qiladimi va dori terapiyasini talab qilishini aniqlash uchun kerak.

PMS alomatlari
foto: invitro.ru

Ayollarda PMSning psixologik belgilari:

  • hissiy o’zini o’zi boshqarish qobiliyatini yo’qotish;
  • xotira buzilishi;
  • tashvish;
  • begonalarga toqatsizlik;
  • diqqatning pasayishi;
  • tushkun kayfiyat;
  • kayfiyatning tez o’zgarishi;
  • qo’rqinchli tushlar;
  • asabiylashish.

Ginekologiya markazi (AQSh) olimlarining ta’kidlashicha, ayollarning 20-40 foizi PMS kasalligiga chalingan, ularning 5-7 foizi buni shunchalik qattiq his qiladiki, bu holat odatdagi turmush tarzini buzadi.

Fiziologik alomatlar:

  • bosh og’rig’i;
  • bel va bo’g’imlarda og’riq;
  • husnbuzar, toshma;
  • allergik reaksiyalar;
  • terlash, sovuqlik;
  • ko’krak shishishi;
  • bosh aylanishi, hushidan ketish;
  • shirin narsani xohlash;
  • chanqoqlik, to’ymaydigan ishtaha;
  • jinsiy temperamentning o’zgarishi;
  • tana vaznining ko’payishi;
  • meteorizm;
  • konvulsiyalar;
  • siydik chiqarishda qiyinchilik, sistit;
  • ich qotishi / ich ketishi.

Qayd uchun eslatma!

Agar PMS paytida oshqozon yomon og’riysa, ginekolog bilan bog’lanib, to’liq tekshiruvdan o’tish kerak. Hayz oldidan va hayz paytida qorin bo’shlig’i va og’riqlar dismenoreya belgisi bo’lishi mumkin.

Predmenstrual sindromni davolash

To’g’ri ovqatlanish, tinch turmush tarzi va stressli vaziyatlarning yo’qligi, jismoniy faollikning ko’payishi, odatda, ayollarga PMS simptomlarini yengillashtirishga yordam beradi.

Ushbu maqolani ham o‘qing:  Sovuq kunlarda semirib ketmaslik uchun nima qilish kerak?

Bemorlar quyidagilarni cheklashi kerak:

  • kofein o’z ichiga olgan ichimliklar ichish. Ular hissiy beqarorlikni kuchayishiga yordam beradi, uyqusizlik, oshqozon-ichak kasalliklarini keltirib chiqaradi;
  • tuz iste’mol qilish. Bu shish paydo bo’lishiga, vazn ortishiga yordam beradi;
  • shirinliklar, shu jumladan shokolad. Dietologlar kofein bilan birgalikda ortiqcha shakar tanadagi B vitaminlarini yo’q qilishi mumkin deb hisoblashadi;
  • spirtli ichimliklarni iste’mol qilish. Spirtli ichimliklar tashvish, asabiylikni kuchaytiradi va bosh og’rig’iga sabab bo’ladi.

Predmenstrual sindromni qanday dorilar bilan davolashni shifokor qaror qiladi. Dori terapiyasi somatik va psixologik simptomlarning borligi va intensivligini baholab, tashxis qo’ygandan so’ng buyuriladi. Ba’zi hollarda kalsiy va D vitamini qo’shimchalari ko’rsatiladi.Yallig’lanishga qarshi vositalar og’riqni yengillashtiradi. Kuchli PMS uchun shifokor tug’ruq nazorat qilish tabletkalarini yoki diuretiklarni buyurishi mumkin.

manba: dobrobut.com

Ushbu maqola qanchalik foydali?

Baholash uchun yulduzchalardan birini bosing!

O'rtacha baho 3 / 5. Baholar soni: 5

Maqolaga hech kim baho qo'ymagan. Birinchi bo'lib siz baholang!

Foydali maqolalarni Telegram kanalimizda kuzatib boring!


Tegishli maqolalar

Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *

Back to top button