Tish toshlari paydo bo’lish sabablari va davolash

0
()

Tish toshlari bu — tish ustki qismida qotib qolgan qatlam. Oziq-ovqat zarralari tishlar va milklarni qoplaydi. Ularda bakteriyalarning butun koloniyalari hosil bo’lib, ular tish toshlarini keltirib chiqaradi.

Tish toshlari
Foto: mkc39.ru

Eng yaxshi tish pastasi bilan yaxshilab cho’tkalash ham so’lakning yumshatish jarayoni natijasida kelib chiqqan oziq-ovqat zarralarini va kimyoviy moddalarni tishlardan olib tashlay olmaydi. Asta-sekin to’planib, ular zich blyashka hosil qiladi, ularni tishlarning yuzasidan faqat qo’lda maxsus asboblari yoki elektron uskunalar yordamida mexanik ravishda olib tashlash mumkin. Asta-sekin to’planib, ular tish va tish cho’ntaklari orasidagi bo’shliqlarni to’ldiradi. Blyashka to’q rangga ega bo’ladi va yoqimsiz hid beradi, bu muammo sababini yo’qotmasdan hid bilan kurashish foydasizdir. Patologiya vizual tekshiruvda zich qatlamlarning aniq sariqligi yoki jigarrang rangi orqali seziladi. Estetik noqulayliklardan tashqari, tish toshlari quyidagi alomatlarga olib kelishi mumkin:

  • tish va milk kasalliklarini keltirib chiqaradi;
  • emal va tishning ichki qismidagi jiddiy buzilishlarni o’z ostida yashirish;
  • tishlarning parchalanishiga va yo’qotilishiga olib keladi;
  • og’iz gigienasining keskin yomonlashishiga olib keladi.

Tish toshlari paydo bo’lishi sabablari

Toshlarning paydo bo’lishining asosiy sababi og’iz gigienasining yetarli emasligi, ayniqsa ovqatdan keyin. Tish oralig’i va milklarda oziq-ovqat qoldiqlari to’planib qoladi. Nam muhit tufayli ularda bakteriyalar rivojlanadi, bu esa tishlarning parchalanishiga va tish emalining yo’q qilinishiga olib kelishi mumkin. So’lakdagi kimyoviy moddalar va patogen mikroorganizmlarning hayotiy faoliyati ta’sirida qatlamlar yumshoq blyashka hosil qiladi, ularning miqdori har ovqatdan so’ng ortib boradi. Asta-sekin, u milk orasini va tishlar orasidagi bo’shliqlarni to’ldiradi, qattiqlashadi va qalinlashadi. Patogen mikroorganizmlar cho’kindi bo’laklari orasidagi yoriqlarda yashashni davom ettiradi, u yerga havo kislorodi deyarli kirmaydi. Tish toshlari asosan so’lak bezlari sohasidagi pastki jag’ tishlarida, shuningdek, ertalab va kechqurun tozalash paytida oddiy tish cho’tkasi bilan teginish qiyin bo’lgan tishlarda hosil bo’ladi.

Ushbu maqolani ham o‘qing:  Suyak bo‘g‘imlarining yoshini qanday uzaytirish mumkin?

Og’iz gigienasining yomonligidan tashqari, tish toshiga quyidagilar sabab bo’lishi mumkin.

  • uglevodlarga boy bo’lgan shakarli ovqatlar hajmining ko’payishi;
  • dietada yumshoq ovqatlarning ustunligi;
  • tishlarning noto’g’ri pozitsiyasi, noto’g’ri tishlov;
  • ertalab va kechqurun tishlarni yaxshilab tozalashga to’sqinlik qiladigan plomba va breketlar;
  • metabolik va tuz balansining buzilishi.

Katta miqdordagi tish toshlari yumshoq tish blyashkalari uchun «platforma» bo’lib xizmat qiladi, buning natijasida toshlar hajmi doimiy ravishda oshib boradi. Tish toshlarini mexanik ravishda olib tashlashni, emal va milkni begona o’smalardan tozalashni faqat tish shifokori amalga oshirishi mumkin.

Tish toshlari alomatlari

Toshlarni hatto vizual tekshirishda ham ko’rish mumkin, ayniqsa pastki jag’ osti qismining ichki tomoniga qaraganingizda. Patologiya tish yonidagi yuzalar va tish ildizining bo’yni bo’ylab xarakterli sariq yoki jigarrang qatlam bilan ko’rsatiladi.

Katta miqdordagi tosh bilan tish go’shtida og’riqli hislar paydo bo’lishi mumkin, bu esa bemorni tibbiy yordamga murojaat qilishga majbur qiladi.

Tish toshining boshqa alomatlariga quyidagilar kiradi:

  • organik elementlar va oltingugurt birikmalaridan kelib chiqqan og’izdan yomon hid;
  • milk to’qimalarining qizarishi va shishishi, kuchli ertalab tozalashda qon ketishi;
  • ovqatlanish paytida og’riq va milk shikastlanishi;
  • tishlarning sovuq va issiq idishlarga sezgirligi oshishi, bu tish ildiziga ta’sir qilish va uning oziq-ovqatga reaksiyasi tufayli yuzaga keladi;
  • sezilarli sariq rang tufayli tishlarning yoqimsiz ko’rinishi.
Tish toshlari
Foto: probolezny.ru

Tish toshlari rivojlanish bosqichlari va turlari

Tish toshlari — kimyoviy tarkibi noorganik va organik moddalar to’plamini o’z ichiga oladi. Bular — kalsiy va magniy fosfatlari, kalsiy karbonat, ba’zi boshqa metallarning birikmalari. Organik tarkibiy qismga — epiteliy, leykotsitlar, mikroorganizmlar, oqsillar va polisaxaridlar aralashmasi kiradi.

Joylashishiga qarab, tish toshlari quyidagilarga bo’linadi:

  • milk ustidagi tosh — milk bo’ylab tish chizig’i bo’ylab joylashgan bo’lib, asosan pastki old tishlarda hosil bo’ladi;
  • milk ostidagi tosh — parodontal cho’ntakda, tish ildizi ustida joylashadi;
  • ko’prik toshi — bu tishlarning orasidagi bo’shliqlar orqali bir nechta tishlarni ushlagan va umumiy chekka chiziqqa ega bo’lgan shakllanish.
Ushbu maqolani ham o‘qing:  Tishlarni oqartirish uchun foydali tavsiyalar

Tish toshlari shakllanishi bir necha bosqichda sodir bo’ladi:

  • organik va mineral moddalarning to’planishi mavjud bo’lib, undan kristall o’sishni boshlaydi;
  • yangi qatlamlari paydo bo’lishi bilan toshlarning hajmi oshadi;
  • uning qattiqlashishi bilan bog’liq bo’lgan toshning to’yinganligi paydo bo’ladi.

Tish yuzasida tosh quyidagi qismlarda joylashgan bo’lishi mumkin:

  • tishning ildizi va bo’yinining suyak to’qimasida;
  • tekis bo’lmagan sirtlarda: plomba, emalning qisman yo’q qilinadigan joyi va boshqalar;
  • emal yuzasida;
  • tish tuzilishiga bakterial qatlam kirib boradigan joylarda.

Tish toshlari asoratlari

Toshni o’z vaqtida tozalamaslik quyidagi sabablarga olib kelishi mumkin:

  • tish go’shtining shishishi va qon ketishi bilan bog’liq gingivit;
  • yallig’lanish jarayoni nafaqat milk, balki ta’sirlangan tish yaqinidagi suyak to’qimasini ham qamrab oladigan periodontit;
  • patogen mikroorganizmlarning tishlar orqali qon aylanish tizimiga kirib borishi bilan bog’liq yurak-qon tomir kasalliklari rivojlanishi.

Tish toshlari diagnostikasi

Tish toshlarini vizual tekshiruv orqali aniqlash mumkin. Hatto oz miqdordagi toshlar mavjud bo’lsa ham quyidagi belgilar bo’ladi:

  • milk qizarishi va shishishi;
  • yallig’langan to’qimalarning harorati ko’tarildi;
  • tishlarning harakatchanligi;
  • giperemiya belgilari bo’lgan joyni bosganda og’riq.

Parodontal zond toshning lokalizatsiyasini aniqlashga imkon beradi. Bundan tashqari, ba’zi chuqurliklarda joylashgan tish toshlari rentgenografik tasvirida ko’rinadi.

Tish toshlarini davolash

Tish toshlarida quyidagi muolajalar muammoni hal qilishga yordam beradi:

  • zamonaviy jihozlardan foydalangan holda toshlarni mexanik ravishda olib tashlanishi;
  • mikroorganizmlar koloniyalarini lokalizatsiya qilish joyiga aylangan plombalarni almashtirish;
  • ortodontik muammolarni bartaraf etish: noto’g’ri tishlov, tishlarning o’z o’qi atrofida aylanishi va hk.;
  • tishni silliqlash bilan antiseptik davolash, uning tekis yuzasi tosh o’rnashiga yo’l qo’ymaydi.
Tish toshlari
Foto: doctorirsaliev.ru

Tish toshlarini oldini olish

Professional tozalashdan so’ng toshga olib keladigan qatlamlarni miqdorini kamaytirish uchun quyidagi usullardan foydalanish mumkin:

  • og’iz gigienasi sifatini oshirish;
  • mikrobial plyonkani olib tashlash uchun har kuni ertalab va kechqurun tishlarni tozalash;
  • yiliga 3-4 marta sifatli tish cho’tkasini almashtirish;
  • blyashka hosil bo’lish xavfini kamaytiradigan profilaktik tish pastalaridan foydalanish.
Ushbu maqolani ham o‘qing:  Avitsenna.uz sayti MIT-2015 tanlovida sovrindorga aylandi

Qo’shimcha tavsiyalar shifokor tomonidan taqdim etiladi.

Tish toshlari to’g’risidagi savollarga stomatolog javob beradi:

  • Tish toshi nimaga o’xshaydi?

Tosh shakllanishining zichligi va davomiyligiga qarab, u loy tuzilishili shakllanish ko’rinishidan tortib tishlararo bo’shliq sohasidagi sariq yoki jigarrang qatlam ko’rinishiga ega bo’lishi mumkin. Buni ko’z bilan ko’rish mumkin, shuningdek, tilning uchi tishga tegganda qatlamni qo’pol sirtini sezishingiz mumkin. Rentgen nuri ostida jigarrang yoki qora rangdagi chuqur qatlamlar mavjud bo’ladi.

  • Nima sababdan tish toshlari paydo bo’ladi?

Asosiy sabab og’iz gigienasining yetarli emasligi, bemor kundalik tozalash qoidalarini e’tiborsiz qoldirganda va ovqatdan keyin og’iz parvarishini ta’minlamaydi. Mikroskopik oziq-ovqat qoldiqlarining to’planishi so’lakdagi mineral moddalar tufayli «sementlanadi» va dastlab yumshoq, keyin esa qattiq blyashka hosil qiladi, uni faqat kuchli mexanik ta’sir yordamida olib tashlash mumkin.

  • Tish toshi nima uchun xavfli?

Tish toshlari patogen mikroorganizmlarning ko’payishi uchun qulay muhitni yaratib, milk yallig’lanish kasalliklari va ularda qon ketishiga sabab bo’ladi. Cho’kmalar miqdori oshgani sayin, emal ingichka bo’lib, tish sezgir bo’lib, tezda yomonlasha boshlaydi. Bundan tashqari, bemor doimiy ravishda yomon nafas bilan duch keladi, tanaga zararlangan tish orqali tashqi tomondan kirib kelgan bakteriyalar yuqadi. Shuningdek, tishlar orqali bakteriyalarni ishg’ol qilish natijasida kelib chiqqan yurak-qon tomir kasalliklarini rivojlanish ehtimoli mavjud.

manba: medicina.ru

Ushbu maqola qanchalik foydali?

Baholash uchun yulduzchalardan birini bosing!

O'rtacha baho / 5. Baholar soni:

Maqolaga hech kim baho qo'ymagan. Birinchi bo'lib siz baholang!

Foydali maqolalarni Telegram kanalimizda kuzatib boring!


Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *

Back to top button