Parodontoz — sabablari, alomatlari, turlari va davolash

Parodontoz — bu tishni o’rab turgan to’qimalarning: milk, periodontal to’qima, sement, alveolyar o’smalarning yallig’lanishsiz kechadigan surunkali kasalligi.

Parodontoz kasalligi kam uchraydigan kasallik. Ma’lumotlariga ko’ra, parodontoz kasalligi bilan og’rigan bemorlar 1 dan 8 % gacha. Agar kasallik o’z vaqtida davolansansa, kasallanish jarayoni sezilarli darajada sekinlashishi mumkin. Sizga bu qanday kasallik ekanini, alomatlari va davolash usullarini aytib beramiz

Milklar parodontozi
Foto: d-ruki.ru

Parodontoz haqida

Parodontning ayrim joylari atrofiyasi, suyak to’qimalarida sklerotik o’zgarishlari bilan birga yuz beradi, bu esa tishlarning bo’yinlari ochilib qolishiga olib keladi. Hamma gap shundaki, kasallik ba’zida alomatsiz bo’lib, bemor bu haqda hatto bilmaydi.

Ammo, kasallik o’z vaqtida davolanmasa, parodontoz asta-sekin tishlarning bo’shashishiga va ularning sezgirligining patologik darajada o’sishiga olib keladi.

Stomatologlar parodontoz kasalligini quyidagi turlarga ajratadilar:

  • Lokal: jag’ning ma’lum bir qismidagi tish bo’yinlari ta’sirlanadi;
  • To’liq: butun tish qatorida xarakterli alomatlar paydo bo’ladi.

Parodontoz sabablari

Kattalardagi parodontoz kasallikning sabablari to’liq o’rganilmagan. Tish shifokorlari parodont sohada, tishni o’rab turgan to’qimalarda qon oqimining buzilishi metabolizm buzilishi, irsiy omillar va noto’g’ri prikus tufayli bo’lishi mumkin deyishadi.

Buning sabablariga quyidagilar kiradi:

  • parodont shikastlanishi;
  • og’iz gigienasining buzilishi;
  • tanadagi vitaminlar, minerallar yetishmasligi;
  • immunitetning pasayishi;
  • gormon ishlab chiqarishda uzilishlarga olib keladigan endokrin patologiyalar;
  • yomon odatlarning mavjudligi;
  • nevrologik muammolar.

Parodontoz alomatlari

Shifokorlar kasallikning ikkita eng asosiy alomatlarini ajratadi:

  • milklarning ochilib qolishi;
  • tishlarning harakatchanligi.
Ushbu maqolani ham o‘qing:  Chekishdan voz kechish umrni uzaytiradi

Umuman olganda, kattalardagi parodontoz kasalligining aniq belgilari:

  • tish bo’ynining va ildizlarning ochilib qolishi;
  • milklarning oqarishi;
  • tishlarning sovuq, issiq, sho’rga nisbatan sezgirligini oshishi;
  • tish emalining nuqsonlari va rangi o’zgarishi;
  • suyak sklerozi;
  • tishlararo bo’shliqlarning vizual kengayishi;
  • milk qismlaridagi qichishish.
Parodontoz ko'rinishi
Foto: chstom.ru

Bemor dastlabki simptomlarni o’zi aniqlay oladi, chunki shilliq qavatning odatdagi holati va ko’rinishi buziladi. Masalan, milk o’z ranglarining yorqinligini yo’qotadi, ular zichroq bo’ladi, tishlarni tozalashda milkdan qon ketishi mumkin, tish to’qimalarining sezgirligi oshadi.

Parodontoz kasalligi rivojlanish darajalari

Tish shifokorlari tishlarning ildizlari va rentgen nuriga ta’sir qilish darajasiga qarab kattalardagi parodontoz kasalligi darajasini aniqlaydi.

Boshlang’ich. Ushbu bosqichda to’qimalardagi o’zgarishlar deyarli sezilmaydi, shuning uchun ularni faqat mutaxassis aniqlay oladi.

Birinchi bosqich. Milklar ozgina pasayadi tishlar vaqti-vaqti bilan sovuqqa, issiqqa ta’sir qiladi.

Ikkinchi bosqich. Tishlarning bo’yni sezilarli darajada ochiladi, ta’sirchanligi va sezgirligi oshadi, tishlararo bo’shliqlar kengayadi va ba’zi joylarda emal o’rniga sement paydo bo’ladi.

Uchinchi bosqich. Milk 50% dan ko’proq pasayadi. Ovqatni iste’mol qilish ko’pincha noqulaylik tug’diradi va tishlar asta-sekin bo’shashishni boshlaydi.

To’rtinchi bosqich. Milk 65% dan ko’proq pasayadi. Bo’shashgan tishlar ovqatlanishni va gapirishni qiyinlashtiradi. Rentgen nurlarida ularni suyakda faqat uch qismi ushlab turigani ko’rinadi.

Parodontozni tashxislash

Parodontoz kasalligi diagnostikasi shifokor qabulidan boshlanadi. Kasallik darajasiga qarab tish shifokori rentgen tekshiruvini (ortopantomogramma) belgilaydi. Ushbu turdagi tekshiruvlar bilan suyak to’qimalari hajmining pasayishi, osteoporoz va osteoskleroz o’choqlarini aniqlash mumkin.

Shuningdek, reoparodontografiya (parodontning qon tomirlari holatini o’rganish, ularning o’zgarishi darajasini aniqlash) va polyarografiya (parodont to’qimalarning kislorod bilan to’yinganlik darajasini aniqlash) usullari mavjud.

Parodontoz kasalligini davolash

Bu kasallikni davolash bosqichiga qarab, shifokor tomonidan alohida belgilanadi. Asosan, bemorlar kasallikning dastlabki alomatlarini sezmaydilar va faqat rivojlangan holatlarda mutaxassisga murojaat qilishadi. Bunday vaziyatda tishlarning parodontoz kasalligini davolashga yondashuv murakkab bo’ladi.

Ushbu maqolani ham o‘qing:  Rezus omil va uning homilaga ta’siri

Milkka qon kelishini yaxshilash uchun bemorga fizioterapiya muolajalari buyurilishi mumkin. Buning uchun turli xil texnikalar qo’llaniladi:

  • elektroforez;
  • qisqa ultrabinafsha to’lqinlari ta’siri;
  • ultratovush;
  • milklar massaji;

Parodontoz lazer yordamida ham davolanadi. Bu to’qimalarning tiklanish qobiliyatini tezlashtirishga, yallig’lanishga qarshi ta’sirga dosh berishga yordam beradi, og’iz bo’shlig’idagi ortiqcha bakteriyalarga qarshi kurashadi, shishishni engillashtiradi va milkning qonashini kamaytiradi.

Kasallik avjiga chiqqan holatlarda parodontozni davolash jarrohlik aralashuvi bilan kechadi. Biomaterial sifatida parodontdagi regenerativ jarayonlarni tanlab rag’batlantiradigan turli xil hujayra madaniyatlari ishlatiladi.

Parodontozda qanday dorilar buyuriladi?

Shifokor davolash uchun mahalliy yoki tizimli ravishda dori-darmonlarni buyuradi. Antibakterial vositalar, gormonal dorilar buyurilishi mumkin. Dori vositalari distrofik jarayonlarni susaytiradi, yallig’lanish faolligini pasaytiradi. Bularning barchasi parodontdagi metabolik jarayonlarni rivojlantiradi, tishlarning oziqlanishini yaxshilaydi va ularni mustahkamlaydi.

Parodontoz kasalligining oldini olish

Parodontoz ko’p hollarda endokrin kasalliklar, qandli diabet bilan og’rigan odamlarda uchraganligi sababli, bu sizning sog’lig’ingizni va surunkali kasalliklarning rivojlanishini kuzatishingiz kerakligini anglatadi.

— «Tishlarni kuchaytirish kerak — shinalar, iplar yoki protezlar yordamida mustahkamlash kerak» — deydi shifokor.

Gigiena haqida ham unutmasligimiz kerak. Tish shifokorlari kuniga ikki marta 4 daqiqa yoki undan ko’proq vaqt davomida tishlarini tozalashni, tish iplari bilan oziq-ovqat qoldiqlarini olib tashlashni, har ovqat va tanovuldan so’ng og’zi chayishni va har 3 oyda tish cho’tkasini almashtirishni tavsiya qiladi.

Parodontoz to’g’risidagi savollarga javoblar

Parodontozda stomatolog maslahati
Foto: ru.depositphotos.com

Savollarga stomatolog javob beradi:

Savol:

Parodontoz va parodontit o’rtasidagi farq nima?

Javob:

Parodontozda yallig’lanish bo’lmaydi, ya’ni tish sohasidagi suyak to’qimalarining yo’qolishi yallig’lanish jarayonlari bilan birga bo’lmaydi, parodontitda esa, aksincha, yallig’lanish mavjud.

Savol:

Parodontozda irsiy omil qanday rol o’ynaydi?

Javob:

Parodontoz kasalligining sababi irsiyatmi yoki yo’qligi to’liq aniqlanmagan. Ammo genetik moyillik kasallik paydo bo’lishi mumkin bo’lgan omillardan biridir.

Ushbu maqolani ham o‘qing:  Jinsiy zaiflik - sabablari, asoratlari, tashxislash va davolash

Savol:

Parodontoz tashxisi qanday o’tkaziladi?

Javob:

Parodontoz stomatolog tomonidan aniqlanadi. Asosiy tashxis muolajalari tekshiruv va rentgen hisoblanadi. Unda biz tish sohasidagi suyak to’qimalarining darajasini ko’ramiz. Shuningdek, bemor o’zi parodontoz kasalligining dastlabki belgilarini tishning bo’yinlari, tish ildizi ochilib qolganini va tish sohasidagi milk pasayishini ko’rishlari mumkin. Keyingi bosqich — tishlar harakatchan bo’lishi. Kasallikni bu darajagacha olib kelmaslik muhim.

Savol:

Agar ko’p yillar davomida tish shifokoriga bormagan bo’lsangiz, nimadan boshlash kerak?

Javob:

Ba’zi odamlar tish shifokoriga kech bo’lganida murojaat qilishadi. Va bunday kechikish yillar davomida kelmasligi mumkin. Agar siz uzoq vaqt davomida tish shifokoriga tashrif buyurmagan bo’lsangiz, unda:

1. Kelayotgan eng yaqin sanalarga, ertalabki soatlarga tish shifokoriga yoziling. Shunday qilib, siz ko’rik yaqinlashib kelayotgani to’g’risida boshingizni kamroq og’ritasiz va xotirjam bo’lasiz;

2. Konsultatsiya uchun uchrashuv tayinlang. Doktor bilan tanishing. U bilan o’zingizni qulay his qilayotganingizni tushunib oling. Davolash usullari va narxlarni bilib oling.

3. Shifokordan tish parchalanishi, tozalash kabi mayda muammolarni davolashni boshlashini so’rang va keyingi tashriflarda yanada murakkab muammolarga o’ting. Shu tarzda siz asta-sekin davolanishni boshlaysiz.

4. Og’riqni kutmang yoki og’riq qoldiruvchi vositalarni ko’p qabul qilmang. Aks holda, anesteziya ta’sir qilmay qolishi mumkin.

Savol:

Tish shifokoriga tashrifni qachon bekor qilish yaxshiroq?

Javob:

  • Gerpesning kuchayishida (gerpetik stomatitni qo’zg’atishi mumkin);
  • tomoq va nafas yo’llarining kasalliklarida (ORVI, o’tkir nafas yo’llari infeksiyalari, faringit, tomoq og’rig’i va boshqalar);
  • qattiq burun bitishida;
  • yuqori haroratda (tish og’rig’i bilan bog’liq emas);
  • spirtli ichimliklar ko’p bo’lgan kechagi / bugungi bayramdan keyin (anesteziya yaxshi ishlamaydi);
  • qon qo’yilish xususiyatini kamaytiradigan dorilar bilan davolashda, tish olib tashlangan yoki implantatsiya qilingan taqdirda (ularni qabul qilish paytida qon ketish xavfi tufayli).

manba: kp.ru

Foydali maqolalarni Telegram kanalimizda kuzatib boring!


Tegishli maqolalar

Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *

Back to top button