0
(0)

Yer yongʻoq eng muhim 8ta oziq-ovqat allergenlaridan biri hisoblanadi: undan koʻpincha toshma, qizarish va boʻgʻilish hissi paydo boʻladi. Bundan tashqari, kattalarda boshqa yongʻoqlarga ham allergiya boʻlishi mumkin, ammo ular yer yongʻoqqa qaraganda kamroq uchraydi.

Agar odamda yongʻoqqa allergiya (ayniqsa, yeryongʻoq) aniqlansa, hatto oz miqdorda yongʻoq isteʼmol qilish (1-2 g dan koʻp boʻlmagan miqdorda) allergik reaksiyaga olib kelishi mumkin. Anafilaksiyaning qoʻzgʻatuvchi eng keng tarqalgan omillaridan biri boʻlgan yongʻoqlar — kasalxonaga yotqizilish va hatto oʻlimga olib kelishi mumkin boʻlgan ogʻir reaksiyalarga sabab boʻlishlari mumkin

Bunday reaksiya tananing immun tizimi yongʻoqdagi oqsilga haddan tashqari taʼsirchan boʻlib qolganda rivojlanadi. Kattalarda allergiya odatda bir vaqtning oʻzida bir necha yongʻoq navlariga rivojlanadi.

Yongʻoqqa allergiyasi boʻlgan har 5 bemordan 1 nafari bir zumda anafilaksiya tufayli shoshilinch tibbiy yordamga muhtoj boʻladi. Juda taʼsirchan odamlar hatto yongʻoqning mayda izlarini yutib yuborsalar ham, masalan, ovqat paytida, nafas olayotganda yoki shunchaki yongʻoqqa tegsa, reaksiya boshlanishi mumkin.

12 oygacha boʻlgan har 100 chaqaloqning 3 nafarida yongʻoqqa allergiya bor. Ulardan baʼzilari bu holatdan chiqib ketadi, ammo 20tadan 1tasida allergiya kuchayadi va umr boʻyiga qoladi. Yongʻoq allergiyasi birinchi marta balogʻat yoshida ham paydo boʻlishi mumkin.

Kattalardagi yongʻoqqa allergiya boʻlishi mumkinmi

Kattalarda salbiy reaksiyalar va yongʻoqning har xil turlariga kuchli allergiya boʻlishi mumkin. Ekzema yoki tuxumga allergiyasi bor yoshlarda yer yongʻoqqa allergiya rivojlanish ehtimoli koʻproq.

Kattalarda yongʻoqqa allergiya qanday namoyon boʻladi

Yongʻoqqa allergiyada reaksiyalar turli boʻladi. Uyda mustaqil davolash mumkin boʻlgan yengil reaksiyadan, ogʻir boʻlgan kasalxonada va hatto reanimatsiyada davolanishni talab qiluvchi jiddiy oqibatlargacha boʻladi.

Yongʻoqqa yengil reaksiya quyidagi alomatlarga olib kelishi mumkin:

  • qichishish;
  • ogʻiz, milk, yonoq atrofidagi lablar yoki toʻqimalarning shishishi;
  • qusish;
  • qorin ogʻrigʻi va dam boʻlishi, spazm;
  • diareya.
Ushbu maqolani ham o‘qing:  Keksalarda bosh miya faoliyati buzilishi

Agar bemor odatda yongʻoqqa yengil allergik reaksiyaga ega boʻlsa ham, kelajakda u anafilaksiyaga duch kelishi mumkin. Anafilaksiya belgilariga quyidagilar kiradi:

  • nafas olish muammolari;
  • shishgan til;
  • tomoq shishishi;
  • xirillash yoki yoʻtal;
  • bosh aylanishi;
  • qon bosimining pasayishi;
  • rangsizlik, zaiflik va bezovtalik.

Anafilaksiya hayot uchun xavfli va shoshilinch tibbiy yordamni talab qiladi.

Yongʻoqqa allergiyani qanday davolash mumkin

Odatda, davolanish yongʻoq va allergiya keltirib chiqaradigan boshqa mahsulotlarni kundalik ratsiondan chiqarib tashlashdan iborat. Bundan tashqari, terapiya yalligʻlanish reaksiyasini bostirish va allergiya alomatlarini kamaytirish uchun antigistaminlar va gormonal dorilarni oʻz ichiga oladi. Baʼzi hollarda, ogʻir reaksiya paydo boʻlishi xavfini kamaytirish uchun desensitizatsiya yoki immunoterapiya ham amalga oshirilishi mumkin.

Diagnostika

Agar odamda yongʻoqqa kuchli reaksiya paydo boʻlsa, birinchi qadam shifokorga murojaat qilishdir. Allergiya nimadan ekanligini aniqlash uchun darhol teri yoki qon tekshiruvini oʻtkazadigan allergiya boʻyicha mutaxassisga murojaat qilish yaxshiroqdir. Odamda bir necha xil yongʻoqlarga allergiya boʻlishi mumkin.

Zamonaviy davolash usullari

Yongʻoq allergiyasiga qarshi aniq davo yoʻq. Tasdiqlangan yagona vosita yongʻoq isteʼmol qilmaslikdir. Xavf ostida boʻlishi mumkin boʻlgan odamlarda yongʻoq allergiyasini qanday oldini olish va immunoterapiya yordamida yongʻoq allergiyasini qanday yengish boʻyicha hali ham tadqiqotlar olib borilmoqda.

Agar odamda anafilaksiya xavfi mavjud boʻlsa, unga epinefrin avtoinyektori (EpiPen) buyurilishi mumkin. Shuningdek, u va uning yaqinlari anafilaksiya holatida nima qilish kerakligini bilishi zarur.

Yongʻoqqa allergiyani oldini olish

Agar yongʻoqqa allergiya aniqlansa, bemor xavfli ovqatlarni tanovul qilishdan saqlanishi kerak. Quyidagilarga amal qilish muhimdir:

  • har doim mahsulot yorliqlarini oʻqing;
  • yongʻoq izlari boʻlishi mumkin boʻlgan pichoq va vilkalar, oshxona yuzalari, barbekyu plitalari, sariyogʻ va margarindan ehtiyot boʻling;
  • yongʻoq yeyayotgan odamni oʻpish yoki quchoqlashda ehtiyot boʻling (izlar qoʻllaringizda, lablaringizda, tishlaringizda, soqolingizda va moʻylovingizda qolishi mumkin);
  • tashqarida ovqatlanayotganda ayniqsa ehtiyot boʻling. Restoranlarda yongʻoqlar koʻpincha salat souslari va boshqa koʻplab mahsulotlarda ishlatiladi;
  • sayohat paytida har doim oʻzingiz bilan xavfsiz ovqat olib yuring;
  • boshqa yongʻoq mahsulotlarini isteʼmol qilishda ehtiyot boʻling, garchi siz ularga alergiya bor deb oʻylamasangiz ham;
  • har doim epinefrin avtoinyektorini (EpiPen) olib yuring, boshqalarga allergiyangiz borligini va reaksiyalar paydo boʻlganda nima qilish kerakligini ayting.