Xurrak otish: sababi, oqibati va davosi

Xurrak otuvchi erkakni tushunish mumkin. Ayoli va farzandlarining shikoyatiga kimdir ko‘nikib xam ketgan, kimdir esa bundan qattiq siqiladi. Xavotir olmang, bu dunyoda siz yolg‘iz emassiz. Ma’lumotlarga ko‘ra, Yer yuzida har beshinchi odam uyqusida xurrak otar ekan. Bu qanday yuz beradi va uni bartaraf etishning iloji bormi? Quyida ana shu xususida so‘z yuritamiz.

Xurrakning sababi

Xurrak havoning quruq nafas yo‘li orqali bo‘linib-bo‘linib o‘tishi vaqtida sodir bo‘ladi. Bo‘g‘izning qismlari bir-biriga tegishi oqibatida havo oqimlari yordamida tovushlar titraydi va xurrak paydo bo‘ladi. Xurraklarning paydo bo‘lishiga eng asosiy sabablardan biri, bu – burun parddevorlarining qiyshayishi, burun shilliq pardasida o‘simta hosil bo‘lishi, bodomsimon bezning kattalishishi, ortiqcha vaznning paydo bo‘lishi oqibatida yuzaga keladi. Tug‘ma xurrak otishga esa burun yo‘llarining torligi, tilning haddan ziyod uzunligi va tishlarning noto‘g‘ri o‘sishi ham sabab bo‘ladi.

Xurrak otishning xavfi

Agar xurrak faqat shamollash vaqtida, burundan nafas olish qiyinlashgan paytlarda paydo bo‘ladigan bo‘lsa, bundan xavtorlanmasa ham bo‘ladi. Chunki shamollash tuzalishi bilan xurrak otish ham yo‘qoladi. Xurrak otuvchi kishilar ko‘pincha o‘zlarini horg‘in his qiladilar. Chunki inson qattiq xurrak otganida o‘zi bilmagan holda o‘zini uyg‘otadi. Shu sababli tunda miya yetarlicha dam ololmaydi va mehnat qilish layoqati jiddiy ravishda pasayadi. Doimiy tarzda xurrak otish boshqa qator ko‘ngilsizliklarga ham sabab bo‘lishi mumkin. Misol uchun, xurrak otadigan kishi tunda nafaqat o‘ziga, balki xonadagi boshqa odamlarning orom olishiga ham xalal berishi aniq. Bu narsa bora-bora jiddiy kelishmovchilikkacha borib yetishi mumkin. Zero, oilasi buzilganlarning ma’lum bir foizi o‘rganilganda u yoki bu tomonning tunda qattiq xurrak otishidan arz qilgani qayd etilgan.

Bundan tashqari, xurrakning yanada xavfli jihatlaridan biri bu – uyquda nafasning siqilib qolishidir (apnoe). Bunday holat tunda bir necha marta takrorlanadi va qonning kislorod bilan to‘yinish darajasi pasayib ketadi. Yana shuni ham ta’kidlash joizki, apnoe sindromi bor kishilar ko‘pincha tungi vaqtda insult va infarktga chalinadilar. Hatto uyquda vafot etish ham mumkin. Shu bois, apnoega chalinganlar shifokor ko‘rigidan o‘tishlari talab etiladi.

Xurrakka tashxis qo‘yish kerak

Xurrakdan aziyat chekuvchilar, eng avvlo, LORga murojaat qilishlari zarur. Shifokor bemorning nafas olish yo‘llari tuzilishini aniqlaydi. Agar shu joyda to‘g‘rilashga ehtiyoj mavjud bo‘lsa, otolaringolog qanday davolanish lozimligini aytadi. Ba’zida terapevt va endokrinolog ko‘rigidan o‘tish ham tavsiya qilinadi. Xurrakning tungi vaqtda nafas olishni qiyinlashtirib qo‘yish darajasiga yetib borgani yoki yo‘qligini aniqlash uchun polisomnografiya qildirish kerak bo‘ladi. Bunda teriga bir nechta EKG datchiklari yopishtiriladi va ular nafas harakati, bosh miya to‘lqinlari va boshqa parametrlarni analiz qiladi. Analiz butun tun davomida olib boriladi va ma’lumotlar qayd etiladi. Natijaga qarab shifokor sizga davolash turini buyuradi. Ba’zi hollarda nafas yo‘llari jarrohlik yo‘li bilan ham davolanishi mumkin.

Xurrakdan qanday qutilish mumkin?

Kasallik bilan kurashishni oddiy usuldan boshlagan ma’qul. Buning uchun to‘g‘ri uxlashga e’tibor qaratish lozim. Misol uchun, xurrak otuvchilarga tepaga qarab yotish tavsiya etilmaydi. Yonboshlab va pastroq yostiqda uxlash maqsadga muvofiq. Shuningdek, bosh ham gavda bilan parallel ravishda bo‘lishi kerak. Toki, umurtqaning bo‘yin qismida egilish bo‘lmasin. Agar bunday usulda uxlash sizga noqulay bo‘lsa, u holda ortopedik yostiqlardan foydalanishingiz mumkin.

Qolgan holatlarda xurrak otish uni keltirib chiqaruvchi sabablarni bartaraf etish bilan davolanadi. Xurrak otuvchilarning qariyb yarmisi burundan nafas olishga qiynalayotganliklaridan shikoyat qilishadi. Bunday paytda xurrak otish nafas olish yo‘llarini tiklash orqali davolanadi.

Ba’zida yaxshi uxlash uchun burun bo‘shlig‘ini yaxshilab tozalashning o‘zi ham kifoya qiladi (misol uchun, dengiz suvili spreylar yordamida). Lekin har doim ham bunday usul yordam bermasligi mumkin. Agar xurrak nafas yo‘llari faoliyatini izdan chiqarish darajasiga yetib borgan bo‘lsa, buni kichik jarrohlik yo‘li bilan bartaraf etish mumkin bo‘ladi. Burunning qiyshaygan pardevorlarini to‘g‘rilash, bo‘shliqdagi o‘simtalarni olib tashlash va hk.

Agar xurrak otuvchining nafas yo‘llarida muammo bo‘lmasa, kasallikni boshqa yo‘llar bilan davolash kerak bo‘ladi. Bunda kimgadir vazn tashlash, kimgadir fizioterapiya muolajalari va yana kimgadir dori vositalari yordam berishi mumkin. Shuningdek, og‘iz bo‘shlig‘i uchun maxsus yaratilgan moslamalar ham mavjud. Uning yordamida pastki jag‘ni quyiroqqa surish orqali bo‘g‘iz bo‘shlig‘i kengaytiriladi va nafas olish osonlashadi. Albatta, bunday moslamalarga ko‘nikish oson emas, lekin natija sezilarli darajada ijobiy bo‘ladi.

Yoki yana bir usul – burun “kengaytirgich”. Burun bo‘shlig‘iga o‘rnatib qo‘yiladigan ushbu moslama burun devorlarini kengaytiradi va nafas olishni 30%ga oshiradi.

Xulosa qilib aytganda, xurrakni bartaraf etish uchun bir nechta usullar mavjud. Shunday ekan, agar sizni ham ushbu muammo qiynayotgan bo‘lsa, bugunoq shifokorga murojaat qiling va undan butunlay xalos bo‘ling.

Kamron Mahkamov.

So‘rov qoldirish

Sizning emailning chop etilmaydi.To‘ldirilishi zarur qatorlar * bilan belgilangan *

*