Oq qon kasalligi

Savol — javobMavzu: TerapiyaOq qon kasalligi
0 +1 -1
Behzod 5 месяцев oldin so‘radi

Salom doktorlar. Xotinimga oq qon kasalligi tashxisini qo‘ygandi. 10 kun paliklenikada davolanib chiqdi. Bo‘gimlardagi og‘riqlar yo‘qolib yaxshi bo‘lgandi hozir yana bog‘imlarda og‘riq kuchaygan nima qilsa bo‘ladi.

2 ta javob
0 +1 -1
Urazbaev Mansur Muallif 5 месяцев oldin javob berdi

Qayta davolash kursini olsin, agar qarshi ko‘rsatmalar mavjud bo‘lmasa.

Og‘riqlar vaqti-vaqti bilan kuzatilib turadi.

0 +1 -1
Urazbaev Mansur Muallif 5 месяцев oldin javob berdi

Ma’lumot uchun Toshkent Tibbiyot Akademiyasi «Patalogik anatomiya» kafedrasi maqolasi:
Qon hujayralari hamda biriktiruvchi to‘qima hujayralari embrional davrining 14 kuni paydo bo‘ladigan o‘zak hujayradan (gematogistioblast) paydo bo‘ladi. O‘zak hujayra 1980 yil Amerika olimlari tomonidan nomlangan. Ungacha bu hujayra gematogistioblast deyilar edi. Lekin hozirgi kungacha o‘zak hujayraning tuzilishi noma’lum. Ayrim olimlar uni eng kichik limfotsitga o‘xshatishadi. Undan farqi yadrodagi geteroxromatin karioplazmani to‘liq holda qoplagan. T limfotsitda esa yadrosi mashinaning diskiga o‘xshash tuzilishga ega.
Leykoz – bu qon va qon yaratuvchi organlarning tarqoq holdagi sistemali kasalligi bo‘lib, unda morfologik jihatdan gemopoezning barcha blast hamda oraliq hujayralaridan xavfli o‘sma hujayralari paydo bo‘lib birinchi navbatda qon yaratuvchi organlarni qoplab oladi. Keyinchalik esa parenximatoz organlar stromasida leykoz infiltratlari ko‘rinishida (ekstramedulyar qon yaratilish o‘choqlari) paydo bo‘lish bilan namoyon bo‘ladi. Leykozlarda qonda, qon tarkibida gemopoezning yadroli tanachalari ya’ni oqish hujayralari ko‘p miqdorda oqqanligidan oq qon kasalligi deyiladi. Normada leykotsitlarning miqdori 6-8 ming bo‘lsa, leykozda oqish rangli hujayralarning soni 300-400 minggacha oshadi, shuning uchun bu kasallikni leykemiya ham deyiladi. Leykoz klinik morfologik jihatdan 2 xil bo‘ladi. 1. O‘tkir leykoz. 2. Surunkali leykoz
O‘tkir leykoz – tez va tasodifiy boshlanadi, uning asosiy belgisi qonda hamda qon yaratuvchi organlarda gemopoezning eng yosh hujayralari, polipotent hujayralari o‘sma hujayrasiga aylanib ko‘payadi. Oraliq hujayralar bo‘lmayd. Yetilgan hujayralarning soni keskin kamayadi, bu holatni “leykemik o‘pirilish” deyiladi. O‘tkir leykozning turlari:

  1. O‘tkir differensiallanmagan leykoz
  2. O‘tkir limfopoetik polipotent hujayrali leykoz
  3. O‘tkir miyelopoetik polipotent hujayrali leykoz
  4. O‘tkir T limfoblastli leykoz
  5. O‘tkir V limfoblastli leykoz
  6. O‘tkir monoblastli leykoz
  7. O‘tkir miyeloblastli leykoz
  8. O‘tkir eritroblastli leykoz
  9. O‘tkir megakarioblastli leykoz

O‘tkir leykozlarda qon yaratuvchi hamda parenximatoz organlardagi morfologik o‘zgarishlar: dastlab morfologik o‘zgarishlar suyak ko‘migida rivojlanadi. Ya’ni sariq ilik, qizil ilikka aylanadi. Ilikning hajmi kengayib suyak to‘qimasi rezorbsiyaga uchraydi. Suyak iligi makroskopik jihatdan qo‘ng‘ir ba’zida kulrangga kiradi. Agar o‘tkir leykoz limfopoezning blast hujayralaridan o‘sgan bo‘lsa morfologik o‘zgarishlar timusda, limfa tugunlarida, taloqning oq pulpasida ustun turadi. Unda polipotent hujayralar limfoid organlarning barcha qatlamlarini egallab T va V maydonlarni yo‘q qiladi. Bu maydonlar farq qilinmaydi. Qon tomirlarda leykemik tromb va embollar paydo bo‘ladi. Qon aylanishi buzilib to‘qimasida nekroz o‘choqlari, qon quyilish o‘choqlari ba’zida esa ikkilamchi yallig‘lanishli o‘choqlar ham paydo bo‘ladi. Limfa tugunlar hamda taloq unchalik kattalashib ulgurmaydi. Taloq 500 gr gacha, limfa tugunlari esa shaftoli danagicha kattalashishi mumkin. Parenximatoz organlardan jigarda, buyraklar, yurak, o‘pka, ba’zida bosh miyada ham ekstramedulyar leykemik infiltratlar paydo bo‘lib bu organlarning o‘lchamlari biroz kattalashadi, to‘qimasida hamda tashqi yuzasida ko‘p sonli qon quyilishlar paydo bo‘ladi. Bir so‘z bilan aytganda o‘tkir leykozlarda kasallar o‘tkir anemiya, o‘tkir gipoksiya, o‘tkir qon quyilishlar, o‘tkir infeksiyalar rivojlanishidan o‘ladi.
Surunkali leykoz – sekinlik bilan boshlanadi va uzoq davom etadi. Qonda va qon yaratuvchi organlarda gemopoezning oraliq hujayralari, nisbatan takomil topgan hujayralari o‘sma hujayralariga aylanib ko‘payadi. Yetilgan hujayralarning soni keskin kamayadi. Surunkali leykozlar gemopoezning qaysi bir qatori zararlanganligiga qarab:

  1. Surunkali limfopoezli leykoz
  2. Surunkali monotsitar leykoz – asosiy o‘zgarishlar limfoid organlarning stromasida parenximatoz organlarning perivaskulyar maydonlarida rivojlanadi.
  3. Surunkali miyelotsitar leykoz – suyak ko‘migida, jigarda, taloqda, buyraklar hamda o‘pkadagi o‘zgarishlar ustun turadi.
  4. Surunkali eritrotsitar leykoz – suyak ko‘migida, barcha yassi suyaklarda ham, taloqning qizil pulpasida, jigarda morfologik o‘zgarishlar ustun turadi.
  5. Surunkali tromsitopeniyali leykoz – koagulopatiya, gemorragik sindrom, DVS sindrom ustun turadi.

Morfologik o‘zgarishlar leykozlarning geneziga qarab limfotsitar lekozda asosiy o‘zgarishlar timus hamda limfa tugunlarida rivojlanadi.
Surunkali leykozda suyak ko‘migi maydoni kengayib suyakning qattiq to‘qimasi yemiriladi. Suyak ko‘migi yiring rangiga kiradi “piyeoitli ko‘mik”, natijada suyaklarda patologik sinishlar rivojlanadi. Surunkali leykozdan miyelotsitar leykozda taloq 6-8 kg gacha, jigar 8-10 kg gacha kattalashadi, ya’ni splenomegaliya, gepatomegaliya paydo bo‘ladi. Leykozlardan tashqari qon yaratuvchi organlarda hamda limfoid to‘qimada bir joydan rivojlanadigan unitsentrik holda namoyon bo‘ladigan periferik xavfli o‘smalari ham uchraydi. Ularni limfoma, limfosarkoma deyiladi. Ko‘pincha ular retikulyar hujayralardan o‘sishi mumkin. Unda retikulosarkoma, Xodjkin kasalligi, ba’zida esa bir necha retikulyar hujayralar bir-biri bilan qo‘shilib ko‘p yadroli gigant hujayralarni paydo qiladi. Bu Berezovskiy-Shternberger hujayralari deyiladi va bu kasallik bir so‘z bilan limfogranulematoz kasalligi ham deyiladi. Ba’zida o‘smalar limfoid organlardagi hamda suyaklardagi plazmatik hujayralardan ham o‘sishi mumkin. Bu ko‘pincha yassi suyaklardan boshlanadi va plazmatsitoma deyiladi. Agar bu o‘sma bir necha suyaklarga tarqalsa miyeloma kasalligi deyiladi. Uning asosiy klinik belgisi qon plazmasida normada uchramaydigan makromolekulyar oqsillarning paydo bo‘lishi hisoblanadi va bu oqsillar buyrak kanalchalarida tiqilib ikkilamchi tubulopatiya kasalligiga ya’ni miyeloma buyragiga olib keladi. Birlamchi tubulopatiya – OPN. Ikkilamchisi 2 ta bo‘ladi: 1) Podagra buyragi 2) Miyeloma buyragi..

Your Answer