El sog‘ligi — yurt boyligi

Miya ichki bosimi nega oshadi

Sog‘lom odamning bosh miyasida bir kunda 350-450 ml suyuqlik (likvor) ishlab chiqariladi va miya to‘qimalarida qayta so‘rilib turadi. Miya suyuqligi ishlab chiqarilishi va qayta so‘rilish jarayoni buzilishi natijasida miyaning ichki bosimi oshib yoki tushib ketadi. Miya suyuqligi, ya’ni likvor miya qorinchalarida to‘planadi va miya pardalari orasida oqib yuradi. Shuning uchun ham likvor miya uchun juda katta himoya vazifasini o‘taydi.

Qanday kasalliklarda miyaning ichki bosimi oshadi?

Buning asosiy sabablari – miya pardalarining yallig‘lanish kasalliklari (meningit, leptomeningit) va bosh miya jaroxatlari.

Belgilari qanday?

Lo‘qillovchi va zo‘rayib turuvchi doimiy bosh og‘riq asosiy belgidir. Bunday bemorlar ertalab ham bosh og‘rig‘i bilan uyg‘onishadi, biroz yurgandan so‘ng bosh og‘rig‘i kamayadi, biroq tushlikdan so‘ng yana kuchayadi. Boshni engashtirganda, spirtli ichimliklar istyemol qilganda, zinapoyadan ko‘tarilganda yoki og‘irroq yuk ko‘tarib uzoqroq joyga yurganda bosh og‘rig‘i kuchayadi. Ularning boshi juda sezgir bo‘ladi, issiqqa ham, sovuqqa ham chidashmaydi. Ko‘z olmalarida ham og‘riqlar kuzatiladi.

Bosh og‘rig‘i bilan birgalikda bosh aylanishi, ko‘z oldi qorong‘ilashuvi, ko‘ngil aynishi, xotira pasayishi, bosh og‘riqdan tungi uyg‘onishlar va ba’zida gandiraklab yurishlar ham miyaning ichki bosimi oshganligidan dalolat beradi.

Qanday kasalliklardan farqlash kerak?

Bosh miyaning ichki bosimi oshgan degan tashxisni qo‘yishdan oldin bemorda migren, zo‘riqish bosh og‘rig‘i, depressiya, nevroz, isteriya, glaukoma, gaymorit, frontit, arterial qon bosimning oshishi, ensefalopatiyalar kabi kasalliklarning bor-yo‘qligini inkor qilish lozim. Yuqorida ko‘rsatib o‘tilgan belgilar ushbu kasalliklarda ham har xil ko‘rinishda uchraydi. Demak, darrov bir xulosaga kelishdan oldin, ushbu kasalliklar bor-yo‘qligini obdon aniqlash lozim.

To‘g‘ri tashxis qanday qo‘yiladi?

Bemorning kasallik tarixi va sabablari, bosh og‘riq hususiyatlari, nevrologik tekshiruvlar va bosh miya MRT xulosasi o‘rganib chiqib to‘g‘ri tashxis qo‘yiladi.

Miya ichki bosimi oshishini davolash

Nevropatolog tomonidan poliklinika sharoitida olib boriladi. Agar miyaning ichki bosimi oshishi  sabablari jiddiy bo‘lsa, bemor shifoxonaga yotqiziladi.

Asoratlari qanday?

Bosh og‘rig‘i surunkali tus oladi, ko‘rish qobiliyati va xotira pasayib boradi, bemorning ish faoliyati sustlashadi.

Profilaktikasi qanday?

Bosh miyaning har qanday kasalliklarini o‘z vaqtida bartaraf etishdan iborat.
Davolashda qanday xatolarga yo‘l qo‘yiladi? Ba’zi holatlarda biz boshqa tusdagi bosh og‘riqlarni aynan “miyaning ichki bosimi oshganidan” deb davolanib yurgan bemorlarni uchratamiz. Negadir bunday bemorlar kavinton, piratsetam, aktovegin, mildronat, sinnarizin kabi dorilar bilan davolanib yurishadi. Bu dorilarning birortasi miyaning ichki bosimini tushirmaydi. Bu kasallikni davolashdan oldin bemorni obdon tekshirish va bosh og‘riqning asosiy sababini topib, keyin davolash muolajalarini o‘tkazish zarur. MRT dagi miya qorinchalari kengayishi ham hozirgi paytda bemorda “bosh miya bosimi oshgan” degan ma’noni anglatmaydi. Bu holat avval o‘tkazgan bosh miya jarohati asorati bo‘lishi mumkin. Har vaziyatda ham nevropatolog ko‘rigi zarur bo‘ladi.

© Prof. Ibodullayev Z.R.
«Asab va ruhiyat» kitobi.

Telegramdagi rasmiy kanalimizga a’zo bo‘ling!

A’zo bo‘lish
loading...

Savollar

  1. nigora

    Yoshim 29da menda 4 yil oldin zrenyam paslab oftolmologga borganimda nevropotologga jo’natdi, mrt qigizdim va bosh miyada davlena borligi aniqlandi, 10 ta ukol oldim. Keyin qaytib bormadim. Oftolmologiyada 3 yil davolandim, foydasi bo’lmadi. Hozirgi kunda bosh og’rig’i, xotira paslashi, zrenya paslashi kuchaygan. Soch oqarib to’kilishi ham shu kasallikdan bo’lishi mumkinmi? Burun qonashichi? Kasallik oxiri (davolanmasa) qanday bo:ladi?

  2. Аноним

    Kasallik qanday oqibatlarga olib keladi va xavflilik darajasi qanday

  3. Аноним

    Homilador ayoldagi bosh miya ichki qon bosimining bolaga ta’siri

    • Urazbaev Mansur

      Avvalo onada bu kasallik bor yoki yo’qligini aniqlash lozim, maqolani o’qib, ba’zi belgilar o’xshashligiga qarab xulosa chiqarish yaramaydi.
      Homilaga ta’siri haqida aytadigan bo’lsak, bu unchalik xavotirli emas. Lekin bosim juda yuqori bo’lsa, onada xushdan ketishlar, kuchli bosh og’riqlari kuzatilsa, albatta homilaga ta’sir etadi.

  4. gavhar

    Salom minig ismim gavhar. Menig onamning boshida ichki bosim borligi aniqlandi.bu kasalika qaysi antibyo’tik va dori darmon tasiri kuchli va samaradi zo’r ? Javob uchun olddindan raxmat

  5. ravshan

    Assalomu aleykum.o’g’lim 3yarim yoshida ikki yilcha buldi tez tez burnidan qon keladi.har hil vaziyatda uhlab yotganda,yiglaganda,uyqudan turganda har hil vaqtda lekin tez tez bub turadi.qon analizlarini tekshirtirganmiz toza chiqqan.asqarutin tabletka ichirb turaman biroz muddat qon kelmay yuradi lekin vaqt utishi bilan yana takrorlanadi har kun qonashi ham kuzatiladi bir paytlar.iltimos maslahat bering qanday kurikdan utqazish kerak buni sababi nima bulishi mumkin bu havli emasmi

  6. Sarvinoz

    Salom mani ismim Sarvinoz mani bermoqci bogan savolim wunday: bundan 4yil oldin 1yanvarda muzga yeqilib huwimi yoqotganman 15 minutcha huwimda bomaganman va wundan kn bowimda qattiq ogriqlar bolib yurdi bu ogriqlar surunkali tus oldi va oradan 1yarim yil otgandan kn bowimi mrt qildim bu cherepnoy davleniya bob ciqdi wundan kn davolanishim kereligini etiwdi ammo qorqib davolanmadim orda ozimi yoqotib qoyadigan boldim har hil titroqlar oyoq qol muzlashi qaltiraw kabi asoratlar paydo bola boshladi oradan mana ropa rosa 4yil boldi wu orada hech qanday davolanish kurslarini olib bormadim va kecha yaqinda yana huwimdan ketib bowim bilan qattiq bitonga tuwganim ucun bowimda qattiq ogriq boldi hozirda haliyam bowim ogrib aylanib konglim aynib ozimni yomon his qilmoqdaman etingci bu qanday kassalikdan dalolat beradi wuni cuntirib berin iltimos faqat tezro mani nomerim 93 567 81 87

  7. Nafisa

    Meni bowimam birdek ogriydi..ertalap ham wunday ogriq kuchli boladi..loqillap ogriydi..kozlarim..qoboqlari ogrip ketadi..nima qilsam boladii…tavsiya beringlarchii???

  8. Dono

    SOVOLIM BOR cherepnoy davleniyani xavfli tomonlari yo’mi. Agar davolanmi yursa odamga kuchli ta’sir qmidi. Cherepnoy davleniya nasldan naslga o’tmidimi?????
    JOVOB UCHUN OLDNDAN RAXMAT!

  9. Dono

    i yana bitta sovolm boridi cherepnoy orqali bowqa xavfli kasalikla vujudga kemidimi?????

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *