Miya ichki bosimi nega oshadi

Sog‘lom odamning bosh miyasida bir kunda 350-450 ml suyuqlik (likvor) ishlab chiqariladi va miya to‘qimalarida qayta so‘rilib turadi. Miya suyuqligi ishlab chiqarilishi va qayta so‘rilish jarayoni buzilishi natijasida miyaning ichki bosimi oshib yoki tushib ketadi. Miya suyuqligi, ya’ni likvor miya qorinchalarida to‘planadi va miya pardalari orasida oqib yuradi. Shuning uchun ham likvor miya uchun juda katta himoya vazifasini o‘taydi.
Qanday kasalliklarda miyaning ichki bosimi oshadi?  Buning asosiy sabablari – miya pardalarining yallig‘lanish kasalliklari (meningit, leptomeningit) va bosh miya jaroxatlari.
Belgilari qanday? Lo‘qillovchi va zo‘rayib turuvchi doimiy bosh og‘riq asosiy belgidir. Bunday bemorlar ertalab ham bosh og‘rig‘i bilan uyg‘onishadi, biroz yurgandan so‘ng bosh og‘rig‘i kamayadi, biroq tushlikdan so‘ng yana kuchayadi. Boshni engashtirganda, spirtli ichimliklar istyemol qilganda, zinapoyadan ko‘tarilganda yoki og‘irroq yuk ko‘tarib uzoqroq joyga yurganda bosh og‘rig‘i kuchayadi. Ularning boshi juda sezgir bo‘ladi, issiqqa ham, sovuqqa ham chidashmaydi. Ko‘z olmalarida ham og‘riqlar kuzatiladi.
Bosh og‘rig‘i bilan birgalikda bosh aylanishi, ko‘z oldi qorong‘ilashuvi, ko‘ngil aynishi, xotira pasayishi, bosh og‘riqdan tungi uyg‘onishlar va ba’zida gandiraklab yurishlar ham miyaning ichki bosimi oshganligidan dalolat beradi.
Qanday kasalliklar bilan qiyoslash kerak? Bosh miyaning ichki bosimi oshgan degan tashxisni qo‘yishdan oldin bemorda migren, zo‘riqish bosh og‘rig‘i, depressiya, nevroz, isteriya, glaukoma, gaymorit, frontit, arterial qon bosimning oshishi, ensefalopatiyalar kabi kasalliklarning bor-yo‘qligini inkor qilish lozim. Yuqorida ko‘rsatib o‘tilgan belgilar ushbu kasalliklarda ham har xil ko‘rinishda uchraydi. Demak, darrov bir xulosaga kelishdan oldin, ushbu kasalliklar bor-yo‘qligini obdon aniqlash lozim.
To‘g‘ri tashxis qanday qo‘yiladi? Bemorning kasallik tarixi va sabablari, bosh og‘riq hususiyatlari, nevrologik tekshiruvlar va bosh miya MRT xulosasi o‘rganib chiqib to‘g‘ri tashxis qo‘yiladi.
Davolash qanday olib boriladi? Nevropatolog tomonidan poliklinika sharoitida olib boriladi. Agar miyaning ichki bosimi oshishi  sabablari jiddiy bo‘lsa, bemor shifoxonaga yotqiziladi.
Asoratlari qanday? Bosh og‘rig‘i surunkali tus oladi, ko‘rish qobiliyati va xotira pasayib boradi, bemorning ish faoliyati sustlashadi.
Profilaktikasi qanday? Bosh miyaning har qanday kasalliklarini o‘z vaqtida bartaraf etishdan iborat.
Davolashda qanday xatolarga yo‘l qo‘yiladi? Ba’zi holatlarda biz boshqa tusdagi bosh og‘riqlarni aynan “miyaning ichki bosimi oshganidan” deb davolanib yurgan bemorlarni uchratamiz. Negadir bunday bemorlar kavinton, piratsetam, aktovegin, mildronat, sinnarizin kabi dorilar bilan davolanib yurishadi. Bu dorilarning birortasi miyaning ichki bosimini tushirmaydi. Bu kasallikni davolashdan oldin bemorni obdon tekshirish va bosh og‘riqning asosiy sababini topib, keyin davolash muolajalarini o‘tkazish zarur. MRT dagi miya qorinchalari kengayishi ham hozirgi paytda bemorda “bosh miya bosimi oshgan” degan ma’noni anglatmaydi. Bu holat avval o‘tkazgan bosh miya jarohati asorati bo‘lishi mumkin. Har vaziyatda ham nevropatolog ko‘rigi zarur bo‘ladi.

 

5 комментариев

  1. Yoshim 29da menda 4 yil oldin zrenyam paslab oftolmologga borganimda nevropotologga jo’natdi, mrt qigizdim va bosh miyada davlena borligi aniqlandi, 10 ta ukol oldim. Keyin qaytib bormadim. Oftolmologiyada 3 yil davolandim, foydasi bo’lmadi. Hozirgi kunda bosh og’rig’i, xotira paslashi, zrenya paslashi kuchaygan. Soch oqarib to’kilishi ham shu kasallikdan bo’lishi mumkinmi? Burun qonashichi? Kasallik oxiri (davolanmasa) qanday bo:ladi?

  2. Аноним

    Kasallik qanday oqibatlarga olib keladi va xavflilik darajasi qanday

  3. Аноним

    Homilador ayoldagi bosh miya ichki qon bosimining bolaga ta’siri

    • Avvalo onada bu kasallik bor yoki yo’qligini aniqlash lozim, maqolani o’qib, ba’zi belgilar o’xshashligiga qarab xulosa chiqarish yaramaydi.
      Homilaga ta’siri haqida aytadigan bo’lsak, bu unchalik xavotirli emas. Lekin bosim juda yuqori bo’lsa, onada xushdan ketishlar, kuchli bosh og’riqlari kuzatilsa, albatta homilaga ta’sir etadi.

  4. Salom minig ismim gavhar. Menig onamning boshida ichki bosim borligi aniqlandi.bu kasalika qaysi antibyo’tik va dori darmon tasiri kuchli va samaradi zo’r ? Javob uchun olddindan raxmat

So‘rov qoldirish

Sizning emailning chop etilmaydi.To‘ldirilishi zarur qatorlar * bilan belgilangan *

*