Bemor nega chayqalib yuradi yoki ataksiya nima?

Aksariyat bemorlar chayqalib yurishga, yurganda bir tomonga yoki orqaga og‘ib ketishga shikoyat qiladi. Bu holatni ko‘pchilik bosh aylanishi bilan izohlaydi, ya’ni chayqalib yuradigan bemor boshim aylanayapti, deb shikoyat qiladi. Biroq chayqalib yurish har doim ham bosh aylanish bilan bog‘liq bo‘lavermaydi. Tibbiy tilda chayqalib yurishga va tik tura olmay gandiraklab ketishga ataksiya deb aytiladi.

Sabablari nima? Asosiy sababi miyacha kasalliklari bo‘lib, u boshning ensa tubida joylashgan. Miyacha inson muvozanatini saqlash va uning ravon harakatlari uchun javob beradi. Miyacha faoliyati buzilishiga sababchi bo‘luvchi qon tomir kasalliklar, miyacha jaroxatlari, miyachaning yallig‘lanish kasalliklari, nasliy kasalliklar (ayniqsa bolalarda) ataksiyaga olib keladi. Shuningdek, bo‘yin osteoxondrozi sababli miyachaga boruvchi qon tomirlar zararlanishi ham chayqalib yurish sababchisi hisoblanadi.

Belgilari qanday? Ataksiyaning asosiy belgilari – chayqalib yurish, turayotganda gandiraklab ketish, gavdaning bir tomonga yoki orqaga og‘ib ketishidir. Ataksiya xuddi mast odamning yurishini eslatadi. Ba’zida bunday bemorni ko‘rgan odam ko‘p ichibdi, oyog‘ida ham tura olmayapti, deb koyib qo‘yadi. Demak, ataksiya qanday holat ekanligini bilmoqchi bo‘lsangiz, mast odamni ko‘z oldingizga keltiring. Bolalarda uchraydigan miyachaning nasliy kasalliklarida bolaning mushaklari bo‘shashgan bo‘lib, qo‘llari bilan qiladigan harakatlarda juda qiynaladi. Ba’zi bolalar o‘zini-o‘zi eplay olmay qoladi.

Tashxis qo‘yish va davolash.  Tashxis nevropatolog tomonidan qo‘yiladi. Bemorga tibbiy tekshiruvlar bilan birga bosh miya MRT yoki KT qilinadi va miyacha holati tekshiriladi. Kasallik sababi aniqlangach vrach tomonidan davolash muolajalari tekshiriladi. Davolash muolajalari kasallik sababiga qarab belgilanadi.

Gohida uchrab turadigan chayqalib ketish oddiy charchashdan, qon bosim o‘ynaganidan yoki kam qonlikdan bo‘lishi ham mumkin. Shuning uchun faqat vrach ko‘rsatmasiga qarab ish tuting.

© Prof. Ibodullayev Z.

© «Asab va ruhiyat» kitobi.

Avitsenna.uz sayti orqali mavzuga aloqador quyidagi maqolalarni ham o‘qishingiz mumkin:

So‘rov qoldirish

Sizning emailning chop etilmaydi.To‘ldirilishi zarur qatorlar * bilan belgilangan *

*